Złamania kości i
gwoździowanie złamanej kości
Esther van Praag, Ph.D.
Tłumaczenie: Teresa Pyza, lek.
wet. Dorota Pilich
Uwaga: ten plik zawiera
zdjęcia które mogą być nieodpowiednie dla niektórych osób.
Króliki są
zwierzętami na które się poluje, muszą więc mieć
zdolność ucieczki i szybkiego biegu. Z tego powodu ich
kończyny są silne, podczas gdy ich szkielet jest lekki i stanowi
tylko 7 do 8% wagi ciała. Dla porównania szkielet kota stanowi 12 do 13%
wagi ciała. Kręgosłup i kończyny są więc
bardziej podatne na złamania u królików w porównaniu z innymi
zwierzętami.
Często
obserwowane są urazy grzbietu na poziomie lędźwiowym. Dodatkowe
problemy zdrowotne, takie jak osteoporoza i/lub dieta o niskiej
zawartości wapna, mogą spowodować łamliwość
kości, w konsekwencji złamanie może nastąpić kiedy
królik wpadnie w panikę, jest niewłaściwie przytrzymany lub
podnoszony albo upuszczony. Rezultatem jest często paraliż
kończyn dolnych, któremu towarzyszy nietrzymanie moczu.
Złamania
kości piszczelowej (tibia) są kolejnym zagrożeniem u królików.
Powodowane są między innymi przez niewłaściwe
przenoszenie lub trzymanie w klatce, kiedy kończyna zostaje zaklinowana
pomiędzy niewłaściwego rozmiaru siatką drucianą
(metalowymi prętami klatki). Złamania kończyn są
często wieloodłamowe (więcej niż dwa złamane
kawałki kości). Złamania dolnej części kończyn
(poniżej łokcia) są często otwarte, co jest spowodowane
niewielką ilością tkanki miękkiej w tym miejscu. Są
one trudne do leczenia i należy składać je z dużą
cierpliwością, tak aby uniknąć dalszego rozdarcia skóry.
Rana musi być wyjałowiona, a złamana kość zespolona
gwoździem lub wzięta w łubki, jeśli dotyczy to dolnej
części kończyny. Szybko może dojść do zapalenia
kości i szpiku kostnego oraz / lub zgorzeli gazowej (gangreny), które
powinny być leczone odpowiednimi antybiotykami o szerokim spektrum działania.
Jest też zalecane wykonanie posiewu bakteryjnego aby określić
rodzaj bakterii (tlenowe – beztlenowe) które najprawdopodobniej zakaziły
ranę.
Diagnoza
i pierwsza pomoc Królik ze
złamaną kończyną nie wymaga opieki weterynaryjnej
stosowanej w nagłych przypadkach gdzie istnieje zagrożenie
życia, chyba że doszło do wstrząsu, występuje
krwawienie, problemy z oddychaniem lub układem krążenia. Zaleca się
natychmiastowe podanie leków przeciwbólowych, aby uśmierzyć ból i
uspokoić królika. Prześwietlenie
oraz kompletne badanie fizyczne i neurologiczne musi być wykonane w celu
określenia uszkodzeń, dalszego leczenia i przewidywań
dotyczących gojenia się rany.
Użycie
zespolenia śródszpikowego Technika zespolenia
śródszpikowego przy pomocy gwoździa jest często stosowana u małych
zwierząt i stosunkowo prosta. Niezależnie od tego wymaga
cierpliwości i ekspertyzy technicznej połączonej z dobrym
zrozumieniem biomechaniki i procesu gojenia się złamanych
kości. Zespolenie
śródszpikowe jest optymalnym rozwiązaniem do zastosowania u
królików ponieważ implant pomoże podtrzymać ciężar
ciała, chociaż czas gojenia może się
wydłużyć. Zwykle u królików
są używane gwoździe Steinmanna, druty Kirschnera i/lub drut
ortopedyczny (drut miękki). Bardziej preferowane są gładkie
gwoździe śródszpikowe niż śruby częściowo lub
całkowicie gwintowane. U karłowatych lub
małych ras królików gwóźdź może zostać
zastąpiony zwykłą igłą do zastrzyków.
Gwóźdź lub igła musi bezwzględnie zająć 60 do
70% jamy szpikowej.
Gwóźdź
Steinmanna jest zwykle wprowadzany ręcznie lub przy użyciu prowadnicy
(chwytaka) Jacoba . Może być wprowadzony albo od miejsca
złamania (wprowadzenie w kierunku wstępującym) lub od
końca kości (wprowadzenie w kierunku zstępującym) i
przeprowadzony przez miejsce złamania. Wystający koniec
gwoździa jest odcinany tak aby uniknąć uszkodzenia skóry,
infekcji bakteryjnej lub zakłócania pracy stawu, chyba że
używa się stabilizatora zewnętrznego, w przypadku którego
należy zostawić wystający gwóźdź.
Techniki zestawiania
otwartych złamań wymagają właściwych, sterylnych
warunków pracy którym towarzyszy b. dokładne oczyszczenie miejsca
zabiegu chirurgicznego. Zależnie od
lokalizacji złamania mogą być użyte bandaże z
opatrunkiem, samoprzylepne lub opatrunek unieruchamiający. Leczenie
po zabiegu chirurgicznym Opieka po zabiegu operacyjnym obejmuje regularne
badanie zespolonego złamania w kierunku infekcji bakteryjnej,
obluzowania się gwoździa lub igły, gojenia się
złamania. Usunięcie gwoździa dokonuje się w oparciu o
zdjęcia rentgenowskie. Robi się to zwykle około 6 tygodni po
zabiegu. W rzadkich przypadkach, kiedy wpływa to na zdrowie królika, gwóźdź
może być pozostawiony w kości.
Ból jest
sygnałem który prowadzi do zmniejszonego używania danej
części ciała, aby zapobiec dalszym jej uszkodzeniom. Jest
szkodliwy ponieważ brak używania danej części ciała
i skurcze prowadzą do osłabienia, utraty napięcia
mięśniowego, nieodwracalnych uszkodzeń. Z tego powodu leki
przeciwbólowe są bardzo ważne. Jest duży wybór analgetyków
stosowanych przy bólach ortopedycznych: • Opioidy: - Butorfanol; - Buprenorfina. • Przeciwzapalne leki niesterydowe: - Fluniksyna; - Meloxicam; - Aspiryna. Patrz “Analgesics drugs for use in rabbits” żeby sprawdzić dawkowanie. Ból może też spowodować utratę
apetytu i zmniejszone przyjmowanie wody. Trzeba więc pamiętać
żeby królik był dobrze nawodniony. Podziękowania Podziękowania
dla Sandy Minshull i Akira Yamanouchi za pozwolenie na użycie
zdjęć z VEIN (Veterinary Exotic Information Network,
http://vein.ne.jp ). Podziękowania także dla jedenastoletniego
Hermana za jego cierpliwość. Dalsze informacje Flecknell P. BSAVA Manual of Rabbit Medicine and
Surgery, UK: British Small Animal Veterinary Association; 2000. Hillyer E.V. and Quesenberry K.E. Ferrets,
Rabbits, and Rodents: Clinical Medicine and Surgery, New York: Saunders;
1997. Manning P.J., Ringler D.H., Newcomer C.E. The
Biology of the Laboratory Rabbit, New York: Academic Press; 1994. Richardson V., Rabbits: Health, Husbandry and
Disease. Blackwell Science; 2000. |
|||||||||||||||||||
e-mail: info@medirabbit.com
