Ammonia intoxicatie bei konijnen
Esther van Praag, Ph.D.
|
Ammonia (NH3) is een zwaar gas dat in grotere
concentraties giftig wordt. Het wordt tijdens de degradatie van urine,
excrementen en plantenproducten (zoals hooi of stro) door bacterien in een
warmere omgeving gevormd. Ammonia intoxicatie komt hierdoor meer in de
zomermaanden voor, dan in winter.
NH3 wordt snel door de slijmvliezen die aan
de oppervlakte van de ademhalingswegen liggen, geabsorbeerd, waar het omgezet
wordt in een agressieve alkaline molecule. Dit leidt tot verdere de
destructie van de trilharen en slijmvliescellen, die daartoe dienen, de
luchtpijp en de bronchiën tegen bacteriële aanvallen te beschermen. NH3
is een giftige molecule, toch wordt intoxicatie vaak geïgnoreerd, waarschijnlijk
doordat deze niet dodelijk is. Het probleem wordt ook vaker in konijnen
fokkerijen gezien, als bij huiskonijnen, die meestal in goede hygiënische
conditie verkeren. NH3 intoxicatie kan vermeden worden, door
het regelmatige schoonmaken van de poepbakken en goed luchten van de ruimtes. Klinische tekenen
De ziekte is gekentekend door
verschillende fase, die afhankelijk zijn van de tijd van contact en de
concentratie van ammonia in de lucht. In het allereerste begin worden typische
problemen in de hogere ademhalingswegen geobserveerd: neus en oog
afscheidingen, gezwollen oogleden en geïrriteerde hoornvlies oppervlakte,
niesen, soms koorts. Als het probleem niet behandeld
wordt kan dit leiden tot keelholte en luchtpijp ontsteking, gevolgd door
ziektes van de longen. In dit stadium, is een bacteriële infectie mogelijk,
door de destructie van de trilharen en de slijmvliescellen, en door een
onderdrukking van het immuniteit systeem. In dit stadium kan de ziekte zich
acuut ontwikkelen, met moeilijke ademhaling en soms hoesten. Konijnen tonen
een verminderde eetlust, zijn depressief, tonen tekenen van dyspnea (bemoeilijkte ademhaling) en
cyanose (blauwzucht, blauwe verkleuring van huid en slijmvliezen), koorts of
hypothermie. Deze ziekte is moeilijk te
behandelen en wordt waak chronisch, ook als de konijnen in een schone, goed
geluchte ruimte verplaatst worden. Voor informatie over de behandeling van ademhalingsproblemen, zie: Ziektes van de ademhalingswegen bij konijnen. Verdere information
1.
Boucher S,
Nouaille L. Maladies des Lapins. Manual pratique.
Editions France Agricole. 2002. pp 182-183 2. Kruckenberg
SM, Cook JE, Feldman BF. Clinical
toxicities of pet and caged rodents and rabbits. Vet Clin
North Am. 1975;5(4):675-84. 3. Makarenko ON,
Skorik LV, Mel'nichuk DA. The
characteristics of nitrogen metabolism in the tissues of rabbits with
ammonium toxicosis. Ukr Biokhim Zh. 1992; 64(6):105-9. |
e-mail: info@medirabbit.com
